شطرنج و یادگیری سازمانی

این مقاله حاصل پژوهش محققین گروه ریاضی دانشگاه قم بوده و لزوما دربرگیرنده نظرات هیات شطرنج شمالغرب تهران نمی باشد

عنوان مقاله:  تاثير يادگيري تجربي در مديريت و عملکرد سازمان ها از طريق شبيه سازي با شطرنج
 
نویسندگان:  نبي بيدهندي مهتاب, شيردل غلامحسن*

 

متخصصان آموزشی بر این عقیده اند افرادي که به طور فعال و با علاقه در فرایند هاي یادگیري خود شرکت می کنند احتمال موفقیت و پیشرفت آنها بیشتر است. هنگامیکه افراد به طور فعال در فرایند هاي یادگیري خود شرکت می جویند احساس قدرت و اختیار در آنها افزایش می یابد. در اوایل دهه 1980 مزیر 1 و فریر 2 تاکید می کردند که مرکز کلی یادگیري ها در روشی قرار دارد که ما تجربیات خود را پردازش می کنیم.آنها یادگیري را به عنوان چرخه اي می دانستند که با تجربه آغاز می شود، با تفکر و تامل ادامه می یابد وبعد به عمل می انجامد.

پیشرفت هاي گوناگون و متنوع در علم فناوري، مدیریت سازمان ها را از حالت سنتی خارج نموده و با تغییر و تحول سازمانی، مدیریت پویا جایگزین مدیریت سنتی شده است.امروزه سازمانها علاوه بر وظایف سنتی و ماهوي خود که همانا تحقق اهداف سازمانی و غایی سازمان می باشد میبایست پاسخگوي خواستها و انتقادات جامعه بیرونی و درونی سازمان خویش باشد.همگام با پیشرفتهاي روز و علم مدیریت پویا، سازمانها می بایست تحولاتی آگاهانه و نوآوري هاي مفید را به مرحله اجرا بگذارند.مدیران پویا و کارآمد امروزه میبایست علاوه بر وظایفی مانند برنامه ریزي، سازماندهی و نظارت باید اثربخشی و بکارگیري علم تغییر و تحول سازمانی را نیز سرلوحه امور خود قرار دهند.بنابراین مدیریت سازمانها علاوه بر اینکه باید در برابر محیط متغیر، سازگار و انعطاف پذیر باشند بلکه باید توانایی تشخیص مشکلات و بکارگیري برنامه هاي تغییر و تحول سازمانی را دارا باشند.

سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که آیا یادگیري تجربی تاثیري در مدیریت و عملکرد سازمانها دارد؟ با توجه به دیگر مدل هاي جایگزین و کار آمد یادگیري، شبیه سازي شطرنج به عنوان یکی از مستقیمترین روشها براي استفاده از مدل یادگیري تجربی است و بنابراین به عنوان اساسی براي بحث وتحلیل این شبیه سازي استفاده خواهد شد.

در این پژوهش تاثیر برخی روش هاي یادگیري تجربی(که در این مقاله شبیه سازي با استفاده از الگو و فرایند شطرنج میباشد) در مدیریت و عملکرد سازمان ها مورد بررسی قرار می گیرد.معمولا در وضعیت هایی که مطالعه یک سیستم به صورت مستقیم (یعنی مطالعه روي خود سیستم )مقدور نمی باشد، از دانش شبیه سازي جهت مطالعه سیستم استفاده می کنیم.از آن جا که در تحقیق ما روش هاي یادگیري تجربی در مدیریت و تاثیر ان بر سازمان مورد نظر می باشد، طبیعی است که اینکار بنا به دلایلی از قبیل عدم همکاري سازمان ها به طور مستقیم قابل پیاده سازي نیست.به همین جهت نظر بر این است که با استفاده از شبیه سازي، سازمان هاي بزرگی در نظر گرفته شده، مطالعه روي آنها پیاده سازي گردیده و نتایج با استفاده از نرم افزار ارنا که یکی از نرم افزارهاي شبیه سازي می باشد، استخراج گردند.

شبیه سازي شطرنج به طور مناسبی با موضوع مدیریت، از رفتار سازمانی تا طرح ریزي تجاري و البته مدیریت استراتژیک مرتبط می باشد. بعضی از مفاهیم استراتژي که در شبیه سازي شطرنج به کار گرفته می شوند عبارتند از:پویش محیطی واستراتژي رقابتی، استراتژي تاکید موقعیت مناسب، شایستگی اصلی، مزیت حرکت کننده اول و کمی منابع و ایجاد منابع. در این مقاله سعی می شود از شبیه سازي شطرنج که یک متد آموزشی تجربی است براي معرفی و بیان مفاهیم اصلی مدیریتی استفاده شود

 

سازمان ها و ادارات يکي از ارکان اصلي در جامعه انساني هستند و مديريت و رهبري در سازمان از مهمترين شاخصهاي ادامه حيات و يا نابودي آنها مي باشد. با توجه به اهميت رقابت در سازمانها، مديران بايد بتوانند مناسب ترين شيوه را براي سازمان خود برگزينند تا زودتر از رقيبان به اهداف برسند. سوالي که در اينجا مطرح مي شود اين است که آيا يادگيري تجربي تاثيري در مديريت و عملکرد سازمانها دارد؟ يکي از روش هاي موثر در يادگيري تجربي استفاده از شبيه سازي مي باشد. زيرا شبيه سازي امکان بررسي راه هاي مختلف و نتايج آنها را با صرف کمترين هزينه، ريسک و زمان در اختيار کاربران قرار مي دهد. شبيه سازي شطرنج به عنوان يکي از مستقيم ترين روشها براي استفاده از مدل يادگيري تجربي است، زيرا شبيه سازي شطرنج فرصت هايي را براي کاربرد تعدادي از ابزارهاي مديريت فراهم مي سازد. در اين پژوهش، براي بکارگيري مباني و متد شطرنج و بررسي تاثير آن بر روي سازمان و عملکردش، با در نظر گرفتن اهداف و منابع سازمان هاي بزرگ (منابع انساني) و موانع موجود در رسيدن به اين اهداف و قرار دادن اين پارامترها در قالب مهره هاي شطرنج (با توجه به اهميت پارامترهاي سازماني) بازي هاي مختلفي را طراحي کرده و پس از پياده سازي اين سناريو ها (بازيها) در نرم افزار شبيه ساز Arena، مناسب ترين سناريو براي رسيدن به اهداف سازماني استخراج و براي سازمان پياده سازي مي شود. در نهايت مناسب ترين سناريو، سناريويي با بيشترين امتياز و کمترين تعداد حرکات در بازي شطرنج مي باشد

 

• مطالعه مقاله کامل